11. júní 2013

Hvílíkur munur

Fyrir rúmum fjórtán mánuðum ákvað ég að hætta á lyfjum. Þetta potast svona hægt og bítandi, enn er et ég síðasta lyfið á listanum, Míron, en er komin ofan í rétt rúmlega fjórðung af dagskammti. Miðað við áætlun (sem byggist á mínus 3,75 mg á sex vikna fresti) klára ég að trappa Míronið niður einhvern tíma í september. Ég finn fyrir hverri tröppu þótt lág sé, fyrst í erfiðleikum að sofna og tveimur-þremur vikum eftir að trappa er tekin fæ ég hitasteypur og kölduhroll öðru hvoru í svona viku. Svo er það búið og ég sigli lygnan sjó næstu þrjár vikurnar, þá er næsta trappa. Þrátt fyrir áhuga geðlækna á breytingaskeiði kvenna hef ég aldrei fundið nokkurn skapaðan hlut fyrir sama breytingaskeiði en fæ þessi „dýrmætu“ kynni af hitasteypum af Míron-tröppun alltaf öðru hvoru ;)   Verandi orðin svona skínandi „clean and sober“ af lyfjum hugsa ég til þess með hryllingi þegar ég var látin trappa þrefaldan dagskammt af Míron út á tveimur vikum … sumir geðlæknar halda nefnilega (ranglega) að það sé ekkert mál að hætta á þunglyndislyfjum, líklega hafa þeir lesið það í greinum eftir aðra geðlækna.

Kjálkaverkur vinstra megin gerir mér enn lífið leitt, einkum á kvöldin. Stundum er erfitt að sofna af því mig verkjar svo í andlitið. Þessi verkur upphófst þegar ég byrjaði að trappa niður Rivotril og seinna Imovane. Röngtenmyndir hjá tannlækni og af öllum mínum skútum og kinnholum leiða ekkert misjafnt í ljós. Eftir hringferð um heilbrigðiskerfið hef ég fengið ýmsar skýringar á verknum og eru þessar helstar: Slit í hálsliðum (sjúkraþjálfarinn); skútabólga (heimilislæknir); sinaskeiðabólga í sin inni í munninum (sérfræðingur í kjálkaverkjum); bólgur í sina-og vöðvafestingum í hnakkagróf (kínverski læknirinn). Mesta gagnið hefur verið að nuddaranum sem hefur enga sérstaka skýringu á verknum en segist hafa haft kynni af fleirum með svipaða kvilla. Núna er ég komin í kuklið, gef höfuðbeina-og spjaldhryggsjöfnun, með dashi af iljanuddi, séns.

Munurinn á því að vera á lyfjum og að vera að mestu lyfjalaus er ótrúlegur! Lamandi þreytan er að mestu horfin og mér finnst ég hafa breyst aftur í mig sjálfa, er sem sagt orðin ég en ekki þunglyndissjúklingur. Vissulega finn ég alltaf fyrir þunglyndinu en það er allt annað að díla við það með sæmilegri orku og hausinn í lagi. Kvíðinn, jafnt  „almenn kvíðaröskun“ sem ofsakvíðaköst, hvarf gersamlega þegar ég hætti á kvíðastillandi lyfinu.

Ég er útskrifuð frá VIRK og sálfræðingnum. Þessir aðilar voru frábærir og veittu mér mikla aðstoð þegar á þurfti að halda. Það er undarlegt að mér skuli aldrei hafa verið bent á VIRK, hafandi verið dyggur kúnni geðsviðs Landspítala árum saman. Ætli menn hafi ekki frétt af VIRK þar á bæ? Fyrir tilviljun (af því að hlusta á útvarpsviðtal) komst ég að því að þetta batterí er til, starfar í mínum heimabæ og hefur á að skipa góðu og skynsömu fólki.

Næsti vetur lofar góðu. Ég held áfram í 25% starfi á haustönninni og er að fara að kenna nýjan áfanga, PRJÓN 103. Nú æfi ég mig að prjóna, sá að það gengur ekki annað en að kunna a.m.k. þrjár uppfitjunaðaðferðir og fjölbreytt prjónatækniatriði úr því ég ætla að kenna öðrum listina að prjóna. Og les uppskriftir … og ræði við reyndar prjónakonur og hannyrðakennara í grunnskóla. Það er raunar mun skemmtilegra að búa til kennsluefni í svona áfanga en búa til kennsluefni fyrir íslenskuáfanga, þótt það taki mun lengri tíma að prjóna sýnishorn en að hræra í gagnvirk krossapróf eða búa til hefðbundin verkefni. Svo krossa ég fingur upp á að kennslan gangi þokkalega, þetta verður a.m.k. spennandi tilraun. Á vorönninni næstu stefni ég á að kenna verklegan nýsköpunaráfanga með öðrum kennara, það þarf ýmislegt að ganga upp svo það verði að veruleika en ég reikna með að þetta gangi allt saman.

Svoleiðis að ég er aftur komin í þá stöðu að gera eitthvað nýtt, búa til áfanga og kennsluefni, sem ég gerði mikið af áður en ég veiktist illa eða öllu heldur lenti í lækningunum . Þetta er ótrúlega gaman! Markmiðið er að ná nógu góðri heilsu til að starfa í 50% kennslu. Það kann að vera fjarlægt í bili en ég mun ná því.

Þetta rúma ár hefur verið einkar lærdómsríkt. Að finna eigin styrkleika en vera um leið á varðbergi fyrir skekktri lífssýn og öðrum þunglyndiseinkennum, að sætta sig við þunglyndið en sætta sig ekki við að vera þunglyndissjúklingur, virðist vera lausnin, a.m.k. skilar þetta miklu betri árangri en meðhöndlun þess geðlæknis sem ég hef lengstum skipt við. Ég er líka önnum kafin við að æfa mig í að losna við reiði og biturð út af eigin lækningasögu. Að vera bitur er eins og að drekka fullt glas af eitri og vonast til að einhver annar drepist, las ég í vetur. Svoleiðis að ég reyni að nota þær ágætu aðferðir sem ég hef lært annars staðar en í geðlækningabatteríinu til að sætta mig við það sem ég fæ ekki breytt. Mér finnst það ganga prýðilega. Ég gæti trúað að mínum nánustu, sem urðu ódeyfðir vitni að áhrifum „lækninganna“ árum saman, gangi kannski ekki alveg eins vel að losna við óþægilegar tilfinningar en hef sosum ekki rætt þetta sérstaklega við þá.

Sá um daginn einhverjar meldingar hjá einum netverjanum um að ég hataðist við geðlækna eftir að hafa verið dömpað af einum slíkum. Það er auðvitað algert rugl. Ég kann prýðilega við geðlækninn sem ég hitti reglulega núna. Ef það að skrifa gagnrýnið um sögu geðlækninga, virkni, eða öllu heldur skort á virkni, þunglyndislyfja o.þ.h. telst vera hatur á geðlæknum má með sömu rökum segja að allir bókmenntafræðingar hati skáld ;) Það eina gagnrýniverða við bloggið mitt undanfarið er að ég hef vanrækt sögu handprjónaðra silkijakka á 17. og 18 öld algerlega svakalega …

Það hefur gert mér gott að blogga jafnóðum um það sem ég hef kynnt mér varðandi geðlyf, einkum þunglyndislyf, og geðlækningar. Minni mitt er talsvert skemmt eftir geðlækningaðferðir í rúman áratug og ég man betur ef ég skrifa. Svo fletti ég talsvert upp í eigin bloggi - raunar er mitt eigið blogg ómetanleg heimild um árin sem þurrkuðust út. Eina leiðin til að botna í því af hverju pundað er meiri og meiri lyfjum í þunglyndissjúkling eins og mig, þótt augljóst mætti vera hverjum manni að ég varð veikari og veikari af lyfjunum, er að nálgast hugmyndafræði geðlækninga gegnum sögu þessara lækninga. Eina leiðin til að botna í því af hverju lyfin skiluðu aldrei árangri til bóta er að skoða hvað klínískar rannsóknir á virkni þunglyndislyfja hafa leitt í ljós, hvernig þeim niðurstöðum hefur verið haganlega hagrætt í vísindatímaritum og hvernig geðlæknar hagræða þeim enn meir í samtölum við sína sjúklinga. Svo ekki sé minnst á vinnuna við að skilja vitleysisganginn sem einkennir fjöllyfjagjöf við þunglyndi. Í mínu tilviki var eina leiðin til að ná raunverulegri bót á þunglyndinu sú að setja mig inn í geðlækningar og geðlyfjafræði. Ég held að það sé einsdæmi að sjúklingur skuli þurfa að afla sér svona þekkingar til að eygja von um bata en af reynslunni mæli ég með því að þunglyndissjúklingar geri það.
 

Lífið er ljúft þessa dagana. Nú hef ég orku til að gera hitt og þetta og heilbrigða skynsemi til að meta hvað ég get gert og hvað ekki.
 
 

13 ummæli við “Hvílíkur munur”

  1. Guðrún Ægisdóttir ritar:

    Frábært, Harpa! - ég hætti lika í desember, viku áður en ég fór í Hveragerði, seinasta lyfið gekk næstum frá mér, og sumarið í fyrra er í þoku. En þarna á hælinu voru óvenju margir geðsjúkir einstaklinar, eins og ég, og hver öðrum skemmtilegri. Við stefnum að því að hittast að ári á sama stað.

  2. Hafdís Helgadóttir ritar:

    Frábært hjá þér Harpa. Kæmi sko í þennan áfanga hjá þér ef að ég væri á Skaganum. Er sjálf að fara í skóla í haust þannig að mér finnst frábært að heyra þetta hjá þér. Verður spennandi að fylgjast með hjá þér. Kv.

  3. Carlos ritar:

    Það gleður mig meir en þú gætir grunað, að lesa þessa færslu þína. Lyfjaleysið þitt og aukinn þróttur, lífslöngun og starfsgeta þín, raunhæf takmörk í lífi og starfi, allt þetta segir mér að þú ert að hafa betur í þessari baráttu um anda þinn. Ég vildi ég gæti sent þér meir en góða strauma um internetið, en vittu að hugur minn er hjá þér og þínum.

  4. Þ. Lyftustjóri ritar:

    Það líður ekki á löngu unz við förum aftur í lyftu saman.

  5. Harpa Hreinsdóttir ritar:

    Vó - þetta með lyftuna hljómar einkar lokkandi, sérstaklega af því nú er ég ekki með lyftufóbíu lengur. Getum við sleppt rauðvíninu í þessari ferð?

    Kærar þakkir fyrir peppin, öllsömul, á Facebook og víðar, og straumana, Carlos, svei mér ef ég finn ekki fyrir þeim :)

    Háleita markmiðið er að vera komin í 100% vinnu og vera orðin “fyrrverandi notandi geðheilbrigðiskerfisins” fyrir sextugt … en það er betra að líta á það sem leiðarstjörnu (svo ég vitni nú í námskrárfræðin sem ég hef þaullesið undanfarin ár) og halda sig við búta-markmiðssetningar enn um sinn.

    Og nú er ég farin að lesa prjónauppskriftir …

  6. Gudrun Erla ritar:

    Gott hjá thér Harpa og gangi thér vel !

  7. Margrét Sigurðardóttir ritar:

    Frábært að fá að fylgjast með. Takk fyrir og gangi þér vel.

  8. Herdís ritar:

    Það er skelfilegt að sjá hvað raflostsmeðferðir og geðlyf hafa eyðilagt mikið fyrir þér og skert lífsgæði þín mikið. Saga geðlækninga er virkilega ljót og geðlyfin eru að vissu leyti bara enn einn ljóti kaflinn í þeirri mjög svo ljótu sögu. Þó margt fólk telji sig hafa gagn af geðlyfjum þá megum við nefninlega ekki horfa fram hjá þeirri staðreynd að það er líka margt fólk pínt til að vera á geðlyfjum sem því líður verr eða mjög illa af að nota. Gott að nú er farið að ganga betur hjá þér og gangi þér áfram sem allra best.

  9. Héðinn Unnsteinsson ritar:

    Sæl Harpa -
    Til hamingju með áfangann -
    Við skulum heyrast við tækifæri.

    kkv
    Héðinn

  10. Harpa Hreinsdóttir ritar:

    Takk, Héðinn. Stefnum á deit einhvern tíma.

  11. Helga ritar:

    Harpa, ég er einmitt að byrja að trappa mig niður það er sko ekkert grín, en læknum mínum finnst ekkert að því að ég se á svona mörgum lyfjum…. Til hamingju, elskan, þú veitir okkur hinum styrk…kannski get ég fundið á bloggi þínu eða komist í sb. við e n sem hefur hætt, vþa ég er skíthrædd.

  12. Helga ritar:

    Harpa mín
    ég hef verið með ofboðslegan kjálkaverk vinstra megin með sömu sögu og þú…. sem náði hámarki upp úr tvítugs aldrinum. Þá erum við vefjagigtarsjúklingar settir í rusl flokk hjá læknunum…
    Aftur til hamingju með lyfjaleysið

  13. Bylgja ritar:

    Ég ætla að vera eins og þú.

    Lyfjalaus þurr alki og gengur það vel.

    Takk fyrir allt,ég hef lesið bloggið þitt á 6 ár og fylgst með þinni baráttu sem er ekkert ólík minni,nema að ég hef aldrei lagst inn á geðdeild,þó að ég hafi á tímabilum grátbeðið um það.Ég segi í dag,sem betur fer slapp ég.

    Gangi þér sem best alltaf.